Serebral Palsi Nedir?
Serebral palsi, beynin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan ve hareket, kas kontrolü, denge ile duruşu etkileyen nörolojik bir durumdur. “Serebral” kelimesi beyinle, “palsi” kelimesi ise kasları kullanmada güçlük veya zayıflıkla ilgilidir. Serebral palsi tek bir hastalık değil, farklı belirtiler ve etkilenme düzeyleriyle görülebilen bir durumlar grubudur. Çocukluk çağında en sık karşılaşılan motor yetersizlik nedenlerinden biridir.
Serebral palsiye neden olan beyin etkilenmesi çoğunlukla gebelik döneminde, doğum sırasında veya doğumdan sonraki ilk yıllarda meydana gelir. Beynin normal gelişmemesi ya da gelişmekte olan beyin dokusunun zarar görmesi bu duruma yol açabilir. Erken doğum, düşük doğum ağırlığı, bazı enfeksiyonlar, beyin gelişimini etkileyen durumlar ve doğum sonrası yaşanan bazı sağlık sorunları risk faktörleri arasında yer alabilir. Bununla birlikte, her çocukta kesin neden belirlenemeyebilir.
Serebral palsi ilerleyici bir beyin hasarı değildir. Yani başlangıçta oluşan etkilenme zaman içinde devam ederek beyni sürekli olarak kötüleştirmez. Ancak çocuk büyüdükçe kas-iskelet sistemi, hareket alışkanlıkları ve günlük yaşam gereksinimleri değişebilir. Bu nedenle belirtilerin görünümü ve çocuğun ihtiyaçları yaşla birlikte farklılaşabilir.
Belirtiler çocuktan çocuğa değişir. Bazı çocuklarda kaslarda sertlik ve hareket kısıtlılığı görülürken, bazı çocuklarda kas tonusu düşük olabilir. Denge sorunları, koordinasyon güçlüğü, istemsiz hareketler, yürümede gecikme, parmak ucunda yürüme, elleri kullanmada zorluk ve motor gelişim basamaklarında gecikme sık karşılaşılan belirtilerdendir. Bazı çocuklarda konuşma, beslenme, görme, işitme veya öğrenme alanlarında da eşlik eden güçlükler görülebilir. (NHS)
Serebral palsi; spastik, diskinetik, ataksik veya karma tiplerde görülebilir. Spastik tipte kaslarda sertlik ön plandayken, diskinetik tipte istemsiz hareketler; ataksik tipte ise denge ve koordinasyon sorunları daha belirgin olabilir.
Tanılama, çocuğun gelişimsel özellikleri, hareketleri ve nörolojik muayenesi değerlendirilerek yapılır. Erken fark edilme ve çocuğun ihtiyaçlarının doğru belirlenmesi, gelişimin desteklenmesi ve günlük yaşama katılımının artırılması açısından önemlidir. Her çocuğun becerileri, güçlü yönleri ve desteğe ihtiyaç duyduğu alanlar farklı olduğundan değerlendirme kişiye özel yapılmalıdır.
Bilgilendirme notu: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme ve yönlendirme için yetkili sağlık meslek mensuplarına başvurunuz.
Son güncelleme: 25 Temmuz 2026
Editör: [Ceren Arığ Dıraman / Çocuk Fizyoterapisti]
İletişim: 05379104349
1219 sayılı Kanun ve Sağlık Bakanlığı yönetmelikleri gereğince, bu sayfada yer alan bilgiler tamamen toplumu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sitemizde tıbbi teşhis, tanı ve tedavi hizmeti verilmemektedir. Serebral Palsi ve diğer pediatrik nörolojik durumlara yayılan süreçler yalnızca uzman hekimler (Çocuk Nöroloğu, FTR Uzmanı, Çocuk Ortopedisti) tarafından teşhis ve tedavi edilebilir. Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir endişeniz varsa lütfen bir uzman hekime danışınız.